Gaan

foto: jeltedeboer.nl


Het laatste stukje wind mee was de beloning.

Het was magisch.
De afslag landinwaarts, op weg naar huis toen ik meer dan zestig kilometer had weggetrapt, voelde als een verademing. Het laatste stukje wind mee was de beloning. Trots dat ik eindelijk deze ronde helemaal had volbracht. Naast de prestatie, was het vooral een ervaring. Voor herhaling vatbaar.

De Ringvaart fietsen is meer dan alleen een prestatie. Je fietst een stuk trots. Het rondrijden van land dat ooit water was. Deze gemeente is ontstaan omdat het water, dat steeds meer land verwoestte, moest worden bedwongen. Deze gemeente is ontstaan door vakkundigheid, hoogstaande techniek en door het verrichten van rauwe, harde en smerige arbeid. Duizenden Polderjongens, (jonge)mannen komend uit heel Nederland, hebben meer dan 150 jaar geleden met alleen een schep in hun zwarte en eeltige handen, verblijvend in woon- en leefomstandigheden om van te huilen, waar in armoe en met ziekten de tering naar de nering werd gezet, een vaart gegraven zodat daarna de vier gemalen het water uit de drie meren konden leegpompen.

Met die ontstaansgeschiedenis in mijn achterhoofd reed ik ruim drie uur met het water aan de ene kant en de polder in alle verschijningsvormen aan de andere kant. Van iedere minuut heb ik genoten.
Het trage van de akkers en de weilanden met koeien en schapen, de bloemrijke natuur volop in bloei, het glimmende, wereldse van Schiphol, de huizen langs de dijk, de bootjes op het water.
De stilte in je hoofd omdat je alleen rijdt. De roes van het ritme waarin je de trappers laat rondgaan, de volmaakte eenheid tussen hoofd en lichaam. Alsof je in een andere dimensie raakt.
Voor mij was het een uitdaging. Lange einden door de polder rijden had ik al vaker gedaan. De wens om de verbindende ring te fietsen vormde zich geleidelijk. Steeds had ik de monumentale ronde uitgesteld. Te groot, te lang, teveel wind tegen. Op het fietsen van de Ringvaart moest ik mij mentaal voorbereiden.

Het was een mooie vrije dag. Beetje bewolkt, beetje fris en bijna windstil. Onverwacht zijn de omstandigheden zo gunstig dat ik alles liet vallen en besloot: vandaag gaat het gebeuren. Ik smeerde een broodje, vulde een fles met water en nam een appel mee voor onderweg. Zonder te weten hoe lang ik erover zou doen, stapte ik op de fiets en ging.

Liever luisteren?

Mijlpaal

Dit is het.
Niet stilstaan bij het nu
of aanvaardend dat er
een eindstation is.
Door wil ik. Verder
woord na woord ontrafelend en groeiend
in de nieuwe fase die is gestart,
verbindingen leggend
tussen heden, verleden, zijn en wat komt.
Opgetogen en tegelijk gejaagd
over wat voor mij ligt en wat zich vormen gaat.
Ieder moment van het proces opzuigend,
van ontstaan tot volbrenging.
Als een mijlpaal zal het zijn
stevig gedragen op grond van geschiedenis
het resultaat voor altijd te zien.

Liever luisteren?

Doofstom

Hoe hard er ook werd geschreeuwd
deze periode was ook bedoeld voor reflectie.
Weet je nog wat het was,
die ultrabelangrijke opdracht?

De inventieve geesten
namen vast een vlucht naar voren:
‘Als we straks deze werkwijze inbedden,
levert dat enorme tijdsbesparing.’

Natuurrampen, pandemie, economische crisis,
een etmaal heeft vierentwintig uur.
Geen minuut extra krijg je
door technologische vooruitgang
slechts minder rust.

Zondag, ooit ook dienend
als dag van bezinning.
We blijven doordenderen
iedere waarschuwing of signaal,
wij zijn goed in negeren
en nog beter in meer en sneller.

De geschiedenis leert ons niets.
Tegen een doofstomme kan je blijven schreeuwen.

Zij/Hij

Oktober is de maand van de Geschiedenis. Het thema dit jaar is Hij/Zij. Als Polderdichter Haarlemmermeer schreef ik hiervoor een gedicht. Bibliotheek Haarlemmermeer maakte hiervan een prachtige kaart die  tijdens de goedbezochte lezing van Sybren Horlings – Hij en Zij in de Gouden Eeuw, op 17 oktober jl. werd uitgereikt.

 

10-2019-zij-hij.jpg

Vrijheid

Dit jaar ben ik opgenomen in het officiële Dodenherdenkingsprogramma van de Gemeente Haarlemmermeer. Daar mag ik als Polderdichter mijn gedicht ‘Vrijheid’ voordragen in de Burgerzaal van het Gemeentehuis. Geschreven in 2015, tijdens de laatste keer dat ik samen met mijn dierbare vader de herdenking in Aalsmeer bijwoonde, is deze voordracht in meerdere opzichten een eerbetoon.

 

Vrijheid

Met mijn hand op zijn schouder,
kijkend naar de blauwe lucht,
dacht ik aan hen.
Oma,
en de opa,
die ik slechts uit verhalen ken.
Aan al die anderen.
‘Ik denk altijd aan ze
daarvoor hoeft het geen vier mei te zijn.’
Zegt mijn vader.

Straks zal ik dansen en zingen,
in regen, zon en storm.
Om te vieren,
dat ik kan zijn, wie ik ben.
Met mijn voorkeur,
en mijn achtergrond.
‘Ik ben me altijd bewust van mijn vrijheid,
daarvoor hoeft het geen vijf mei te zijn.’
Zeg ik mijn vader.

 

2015-09 Haarlem met papa

 

Spade

Voor Haarlemmermeermuseum De Cruquius mag ik als Polderdichter een serie van vier gedichten schrijven voor het Verhalenpalen buitenmuseum (https://www.haarlemmermeermuseum.nl/schakels-aan-de-ketting). Voor het eerste gedicht koos ik zelf de paal: Spade – omdat het daar allemaal begon. Voor de overige drie mag jij meebepalen welke het wordt. Je kan tot 31 december 2018 je voorkeur opgeven via schakelsaandeketting@shmdc.nl

Spade

Haarlem, Amsterdam en Leiden,
wilden het woeste water vermijden
zich van de kolkende kracht bevrijden.
Droog moesten de meren
om het gevaarlijke tij te keren.
Hier!
ging de eerste schop in de grond,
gegraven werd er, zestig kilometer in het rond.

In erbarmelijke omstandigheden
werkten Polderjongens uit heel het land
Hier!
met slechts een spade in de hand,
door weer en wind, bij hitte en kou
aan de vaart die er komen zou.
Daarna zouden drie stoomgemalen
de waterstand voor altijd bepalen.
De Ringvaart houdt de Polder bij elkaar
het is hier dat vanaf daar,
de geschiedenis van start is gegaan.


Hier!
Een plek om bij stil te staan.